UYKU BOZUKLUKLARI HASTALIKLARI

UYKU BOZUKLUKLARI

DİSSOMNİALAR ve PARASOMNİALAR olmak üzere ikiye ayrılarak incelenirler:

Dissomnialar

   1.İnsomnia: Uykuya dalma gucluğudur. Aslında bir psikiyatrik tanı

sınıflandırması olup olmadığı durumu oldukca karmaşıktır. Araştırmacıların coğu

uykuya dalma gucluğunun diğer psikiyatrik durumlara ikincil olarak ortaya cıktığını

ve hastalığın tedavisiyle uykuya dalma gucluğunun de ortadan kalktığını iddia

ederek hastaları polisomnografik incelemeye gondermemektedir. Buna karşı cıkan

goruş ise uyku bozukluğunun birincil olduğunu ve diğer klinik tablolardan

bazılarının uyku bozukluğuna ikincil olarak geliştiğini soylemektedir. Ancak bu

tartışmaların arasından gerceği bulabilme şansımızın bugunku teknolojik

olanaklarımızla olası olmadığı gorulmektedir. İnsomnia gunluk yaşantımızda

oldukca sık karşımıza cıkmaktadır. Hastaların buyuk bir kısmı hekime

başvurmamaktadır. Genelde insomnia kendiliğinden duzelme eğiliminde olsa da

altta yatan daha ciddi bir psikiyatrik hastalığın ilk habercilerinden olabilir. Bu

nedenle dikkatlice izlemek gerekebilir. Birincil insomniaların tedavisinde ise

zopiklon ve kısa etkili benzodiazepinler tercih edilmelidir. Ancak bağımlılık olasılığı

gozden kacırılmamalıdır.

2.Hipersomnia: Bu hastalık aşırı uyuma ve gunduzleri uyuklama olarak ikiye

ayrılır. Kelime anlamı cok uyuma olan hipersomnia genellikle diğer psikiyatrikhastalıklara eşlik eder. Nadiren tek başına bulunarak birincil hipersomnia adını alır.

Bu durumda uyarıcı ilaclar kullanılır. Bağımlılık riski fazladır. Hipersomnia her

zaman patolojik olmayabilir. Kişilik ozelliklerinin veya ailesel yatkınlığın

hipersomniaya yol actığı kabul edilmektedir. Ayrıca ileri derecede akciğer, karaciğer

hastalıklarında, beyin lezyonlarında ve kalp yetmezliklerinde de hipersomnia

bulgusu olabileceğinden dolayı, hipersomnialı hastalar mutlaka hekime

goturulmelidir.

          7 GÜNDE HORLAMA PROBLEMİME SON VERDİM 

                                 NASIL MI?

3.Uyku-Uyanıklık döngüsündeki bozukluklar: Burada en dikkat cekici

ozellik hastaların herhangi bir zamanda uyuyabildikleri halde, istedikleri zaman

genelde uyuyamamalarıdır. Bu hasta grubunda kronik yetiyitimi ve sosyal uyum

sorunu oluşturan hastalıkların dışlanmasıdır( orn şizofreni). Hastaların uyku

uyanıklık dongusu bozulduğundan dolayı hekime uyuklama veya uyuyamama

yakınmaları ile gelebilirler. Geceleri vardiya usulu calışan personelde, uzun hatlarda

calışan ucak personelinde bu bozukluk sık gorulmektedir. Genelde uyuma ve

uyanma saatlerine sınırlama getirildiğinde kendiliğinden duzelmektedir.

4.Solunumla ilişkili uyku bozukluğu: Bu grupta obstruktif uyku apnesi

sendromu ve santral alveolar hipoventilasyon bozuklukları vardır. Genel olarak

apne, hipoapne ve oksijen desaturasyonu gorulur. Her iki hastalık insomniye de

neden olabilsede daha sık olarak hipersomni gorulmektedir. Uykuda olum

gorulebilmektedir (Onedin’in laneti). Farmakolojik tedavi bilinmemektedir. Nasal

cerrahi, trakeostomi ve uvuloplasti gibi yontemler denenebilir. Devamlı nasal

basınclı hava uygulamaları kullanılabilir (nCPAP).

Parasomnialar

1.Rüya sıkıntı bozukluğu: Uyku sırasında normalde her kişi korkutucu

rüyalar görebilir. Ancak normal olan tipinde bu rüyalar kişiyi genelde uyandırmaz

ve tekrar etme eğiliminde değildir. Ancak rüya sıkıntı bozukluğunda kişi uyku

sırasındaki normal uykusunun yanı sıra korkutucu rüya ve karabasanlar görüp

korku içinde uykudan uyanır. Kişi uyandığında bunun bir rüya olduğunu hemen

anlar. Bu durum genelde gecenin ilerisi REM dönemlerinde ortaya çıkar. Kişinin

uyumunu bozabilir, tekrarlama eğilimindedir.

2.Uyku karabasanları: Şiddetli korkutucu, panikletici bir durumdur.

Genellikle uykunun NREM dönemlerinde çığlık ve dehşet içerisinde uykudan

uyanma ile kendini gösterir. Çocuklarda nispeten daha sıktır. Yoğun bir sıkıntıyla

beraber kişinin kafası karışır, rüyayı kısa bir sure gerçekle karıştırır ve nerede

olduğunu bilemeyebilir. Özel bir tedavi bicimi yoktur.

3.Uyur-gezerlik: İlgi çekici bir hastalıktır. Genellikle uykuya daldıktan hemen

sonra görülür. Uykunun ilk 1/3 lük döneminde ve NREM döneminde ortaya çıkar.

Sıklıkla 10  yaş civarına kadar görülür. Kişi birden yataktan kalkarken bazı otomatik

hareketleri yapar. Bunlar yürüme, giyinme, tuvalete gitme, araba kullanma gibi

hareketler olabilir. Altta yatan bir beyin patolojisi ileri sürülmüş olsa da herhangi bir

bulgu saptanamamıştır.

DİĞER UYKU BOZUKLUKLARI

Uykuya ilişkin epileptik nöbetler

Uykuya ilişkin anormal yutkunma sendromu

Uykuya ilişkin hemoliz (paroxysmal nocturnal hemoglobinuria)

Madde kullanımının indüklediği uyku bozukluğu

Uykuya ilişkin asthma

Uykuya ilişkin kardiyovasküler belirtiler

KAYNAK: http://tip.kocaeli.edu.tr/docs/ders_notlari/u_tural/uyku.pdf

www.siteadresi.org